Tatry nr (67) 1/2019 – Spiski raj... i trochę piekła

Tatry nr (67) 1/2019 – Spiski raj... i trochę piekła
Producent: Tatrzański Park Narodowy
Dostępność: 41
Cena: 12,00 PLN
Ilość:  
   - LUB -   

Spiski raj… i trochę piekła

Tematem numeru zimowych „Tatr” jest Spisz. Piszemy głównie o bogactwie kulturowym i urodzie tej krainy, ale też trochę o tym, jak zapach piekielnej siarki wdarł się w XX wieku do tego rajskiego zakątka.

„Spisz nie jest spójnym regionem etnograficznym. Nie ma typowo spiskich strojów gwary budownictwa. (…) Spisz to współistnienie” – stwierdza Antoni Kroh, pisarz, etnograf, tłumacz wielu dzieł literatury czeskiej i słowackiej na język polski. On właśnie w głównym artykule naszego spiskiego bloku przedstawia niezwykłą mozaikę narodów, języków i religii, sposobów życia i gospodarowania na rozległym terenie od Dunajca po dolinę Hornadu, od Tatr i Pienin po Góry Lewockie i Słowacki Raj. Opowieść barwna, wnioski ciekawe, czasem zaskakujące.

Wspomniany na wstępie zapach piekielnej siarki to m.in. spór o górali spiskich. Konflikt polsko-słowacki ze znaczącym udziałem Czechów wybuchł po pierwszej wojnie światowej i wiązał się z wytyczaniem granicy między nowymi państwami, Polską i Czechosłowacją. Do dziś budzi negatywne emocje.

To jednak drobiazg, jeśli chodzi o akcenty infernalne, w porównaniu z całkowitą zagładą Żydów spiskich w latach drugiej wojny światowej. Bardzo dobry tekst napisali o tym Aleksandra Wojtaszek i Andrzej Spyra. Pani Wojtaszek jest rodowitą mieszkanką Frydmanu i zna temat nie tylko ze źródeł pisemnych, ale także z żywych opowieści rodzinnych i sąsiedzkich.

Źle się też kończy opowieść o Niemcach, zwanych tutaj Zipserami, którzy od średniowiecza zamieszkiwali wiele spiskich miast. Najpierw faszystowskie zaangażowanie dużej ich części, a potem wysiedlenie wszystkich z powojennej Czechosłowacji, na zasadzie odpowiedzialności zbiorowej.

Te różne zawirowania historyczne można śledzić czytając uważnie napisy nagrobne na spiskich cmentarzach. Takiej pracy podjęła się dla „Tatr” Ludwika Włodek, autorka wydanej niedawno książki o Spiszu – Cztery sztandary, jeden adres.

Bogaty, jak zwykle, jest dział przyrodniczy kwartalnika. Analizujemy na podstawie tzw. twardych danych gigantyczne opady śniegu z początku stycznia tego roku i groźną powódź z lipca roku ubiegłego. Szczególnie ciekawe są relacje przyrodnicze z pierwszej ręki. Józek Bobak, pracownik Obwodu Ochronnego Kuźnice pisze o młodej łani zagryzionej przez rysia na zboczach Śpiącej Góry, tuż pod klasztorem Albertynów. Bożena Wajda z narażeniem życia fotografuje pomurniki na wapiennej skałce.

Mamy też w „Tatrach” ciekawą rozmowę z Rafałem Miklerem, znakomitym wspinaczem, ratownikiem TOPR, absolwentem filozofii. Warto też przeczytać wywiad z włoskim alpinistą chorym na cukrzycę, który – mimo choroby – wspina się z powodzeniem nie tylko w rodzinnych Dolomitach, ale też w Andach i Himalajach.

W dziale historycznym polecamy obszerny tekst o aparatach fotograficznych Mieczysława Karłowicza, artykuł o Helenie Marusarzównie, utalentowanej i pięknej narciarce oraz osobiste wspomnienie Józefa Janczego, lekarz i toprowca, o Jerzym Hajdukiewiczu.

To tylko niektóre spośród wielu tematów najnowszych „Tatr”. Kwartalnik można kupić w empikach i sklepach górskich w całej Polsce. Prenumeratę najłatwiej zamówić za pośrednictwem księgarni internetowej: wydawnictwa.tpn.pl, z możliwością płatności elektronicznej.

Redakcja

 

Załączniki
  1. 1spis_tresci_67.doc

Napisz recenzję

Twoje imię:


Twoja recenzja: Notatka: HTML niedozwolony!

Ocena: Negatywna           Pozytywna

Przepisz kod z obrazka:


Zgodnie z art. 13 ust. 1 i 2 Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dz.Urz. UE L 2016, Nr 119, s. 1), dalej „RODO”, informujemy, że:

Co oznacza słowo przetwarzanie?
Przetwarzanie oznacza pewne operacje wykonywane na danych osobowych w sposób zautomatyzowany lub manualny. Do przetwarzania zaliczamy m.in. takie operacje jak zbieranie, utrwalanie, modyfikowanie, wykorzystywanie, organizowanie czy niszczenie.

Kto jest administratorem moich danych osobowych?
Administratorem Twoich danych osobowych jest Tatrzański Park Narodowy z siedzibą w Zakopanem przy ulicy Kuźnice 1, dalej: my. Zapraszamy do kontaktu:
• listownie: Tatrzański Park Narodowy, ul. Kuźnice 1, 34-500 Zakopane,
• telefonicznie: +48 18 20 23 229,
• e-mailowo: ljanczy@tpn.pl.
Dane kontaktowe do Inspektora Ochrony Danych: daneosobowe@tpn.pl.

Jakie są cele i podstawy prawne przetwarzania moich danych osobowych?

Podstawa prawna przetwarzania Cel przetwarzania lub prawnie uzasadniony interes
Art. 6 ust. 1 lit. b RODO (wykonanie zawartej z nami umowy o świadczenie usług obejmujących założenie, obsługę oraz prowadzenie konta internetowego) obsługa i prowadzenie konta na stronie internetowej sklepu, m.in.: składanie zamówień i dokonywać zwrotów zamówionych produktów, śledzenie status zamówienia, wgląd w historię zamówień oraz tworzenie listy życzeń obejmującej preferowane przed produkty
Art. 6 ust. 1 lit. b RODO (wykonanie zawartej z nami umowy sprzedaży produktów objętych ofertą sklepu) obsługa i realizacja złożonego przez Ciebie zamówienia na produkty objęte oferta sklepu, w tym rozpatrywanie ewentualnych reklamacji
Art. 6 ust. 1 lit. f RODO (prawnie uzasadniony interes) dochodzenie roszczeń związanych z nienależytym wykonaniem zawartej z nami umowy lub obrona przed Twoimi ewentualnymi roszczeniami, które mogą powstać na tle wykonywania jej postanowień
Art. 6 ust. 1 lit. c RODO (Ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości – tj. Dz.U. z 2018 r., poz. 395 ze zm.; Ustawa z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach – tj. Dz.U. z 2018 r., poz. 217 ze zm.) • obowiązek przechowywania dowodów księgowych na potrzeby prawa podatkowego i bilansowego
• obowiązek archiwizacji dokumentów, zgodnie z obowiązującą w Tatrzańskim Parku Narodowym Instrukcją kancelaryjną

Komu mogą zostać przekazane moje dane osobowe? W niektórych sytuacjach posiadamy prawo, aby przekazać Twoje dane osobowe innym podmiotom. Jesteśmy uprawnieni do przekazania Twoich danych osobowych wyłącznie trzem grupom podmiotów:
• podmiotom przetwarzającym – którym zlecamy czynności wymagające przetwarzania danych w celu bardziej efektywnego wykonywania świadczonych przez nas usług (np. obsługa informatyczna),
• innym odbiorcom danych – jeżeli jest to niezbędne do wykonania umów, których jesteśmy stroną, lub wynika to z obowiązujących regulacji prawnych (np. usługi pocztowe, obsługa płatności online).

Jak długo moje dane osobowe będą przetwarzane?
Twoje dane osobowe niezbędne do prowadzenia konta internetowego będziemy przetwarzać przez okres trwania zawartej z nami umowy o prowadzenie usług. W dowolnym momencie możesz rozwiązać ww. umowę, kontaktując się z nami na dane kontaktowe wskazane powyżej lub wyrażając sprzeciw wobec dalszego przetwarzania przez nas Twoich danych osobowych w ten sam sposób.
W wypadku złożenia zamówienia na produkty objęte ofertą sklepu Twoje dane osobowe będziemy przechowywać przez okres 5 lat od początku roku następującego po roku obrotowym, w którym dokonano nabycia produktu, zakończono postępowania mające na celu dochodzenie naszych wierzytelności lub nastąpiło przedawnienie roszczeń wynikających z zawartej z nami umowy.

Jakie mam prawa w związku z przetwarzaniem danych osobowych?
W związku z przetwarzaniem Twoich danych osobowych przysługuje Ci:
• prawo żądania dostępu do treści swoich danych osobowych oraz prawo do ich sprostowania,
• prawo do usunięcia danych osobowych lub ograniczenia ich przetwarzania,
• prawo wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych osobowych,
• prawo do przenoszenia danych osobowych,
• prawo wniesienia skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych.

Czy podanie moich danych osobowych jest wymogiem umownym lub ustawowym? Jakie są konsekwencje niepodania danych? Podanie danych osobowych jest dobrowolne, ale niezbędne do wykonania zawartych z nami umów. Niepodanie danych osobowych w odpowiednim zakresie uniemożliwi nam rejestrację, a następnie obsługę i prowadzenie Twojego konta internetowego lub obsługę i realizację składanych zamówień.


Biuro Obsługi Klienta

Dodatki

Moje konto

Nasza strona internetowa korzysta z funkcji przechowywania plików cookies (tzw. ciasteczek) w celach statystycznych oraz funkcjonalnych. Pliki te umożliwiają dostosowanie strony do Pana/Pani indywidualnych potrzeb. Jeżeli nie akceptuje Pan/Pani korzystania z tych plików, istnieje możliwość wyłączenia funkcji ich przechowywania za pośrednictwem własnej przeglądarki internetowej, dzięki czemu żadne informacje nie będą gromadzone. Polityka prywatności

Zrozumiałem